De Remake van Lost at Dawn

Van Vertellen naar Suggereren

Sommige kunstwerken blijven jarenlang in je hoofd zitten. Niet omdat ze perfect zijn, maar juist omdat je blijft zien wat je vandaag anders zou doen.

Dat geldt voor mij zeker voor Lost at Dawn. Het oorspronkelijke werk ontstond jaren geleden uit een combinatie van meerdere fotoshoots met verschillende modellen, gecombineerd met een HDR-foto van de Scheveningse vissershaven. Destijds was ik sterk gefascineerd door HDR-fotografie. Hoe meer textuur, contrast en detail zichtbaar werden, hoe beter. Alles moest spreken, alles moest opvallen.

Terugkijkend zie ik een werk dat technisch ambitieus was, maar waarin ik als beeldmaker nog volop aan het experimenteren was. Het verhaal werd nadrukkelijk verteld. De kijker kreeg weinig ruimte voor eigen interpretatie. De dreiging was duidelijk aanwezig en de uitkomst leek bijna vast te liggen.

Jaren later besloot ik het werk opnieuw te bekijken. Niet om het simpelweg technisch te verbeteren, maar om te onderzoeken hoe mijn manier van kijken en creëren veranderd is.

Van een vaststaand verhaal naar een open verhaal

In het originele werk staat de spanning centraal. Een jonge vrouw loopt door de vissershaven terwijl verschillende elementen in het beeld suggereren dat er gevaar dreigt. De scène voelt bijna als een stilstaand filmframe uit een thriller.

Bij de remake heb ik bewust gekozen om die expliciete dreiging grotendeels los te laten.

De vrouw kijkt nog steeds achterom. Er is nog steeds een mysterieuze figuur aanwezig. Maar de kijker krijgt niet langer alle antwoorden aangereikt.

Is de figuur een bedreiging?

Of juist iemand die op haar wacht?

Komt ze ergens vandaan of gaat ze ergens naartoe?

Heeft er iets plaatsgevonden of moet het verhaal nog beginnen? Dat laat ik bewust open.

Voor mijn Olafique-collectie zoek ik steeds vaker naar beelden die ruimte laten voor interpretatie. Ik wil niet vertellen wat iemand moet voelen of denken. Ik wil een scène neerzetten waarin meerdere verhalen mogelijk zijn. Van vertellen naar suggereren.

De evolutie van mijn beeldtaal

De remake laat ook zien hoe mijn kijk op beeldopbouw is veranderd.

Waar ik vroeger vaak zoveel mogelijk detail, textuur en contrast wilde laten zien, zoek ik tegenwoordig veel meer naar balans. Niet elk onderdeel van een beeld hoeft evenveel aandacht te krijgen.

In de nieuwe versie krijgt de vrouw een zachtere en subtielere belichting. Daardoor ontstaat er meer focus op haar aanwezigheid zonder dat zij los komt te staan van haar omgeving.

Ook de keuze voor een meer open vissersboot speelde daarin mee. Het oorspronkelijke schip was technisch, massief en dominant aanwezig. De nieuwe boot voelt luchtiger, fotogenieker en ondersteunt de sfeer van de haven zonder de aandacht op te eisen.

Het gaat niet langer om zoveel mogelijk details. Het gaat om de juiste details op de juiste plaats.

AI als hulpmiddel voor een remake

Een interessant aspect van deze remake is dat ik niet opnieuw een studio hoefde te huren of nieuwe fotoshoots hoefde te organiseren. De oorspronkelijke bouwstenen van het werk waren al aanwezig: modellen, fotografie, locatie en compositie.

Door de afzonderlijke elementen met behulp van AI opnieuw te interpreteren en vervolgens opnieuw samen te voegen, ontstond de mogelijkheid om een bestaand werk opnieuw vorm te geven. Niet als automatische generatie, maar als een nieuw creatief proces waarin bestaande ideeën opnieuw worden onderzocht.

Voor mij zit de waarde van AI niet in het vervangen van creativiteit, maar juist in het openen van nieuwe mogelijkheden. Het maakt het mogelijk om terug te keren naar oudere werken en ze opnieuw te bekijken door de ogen van de kunstenaar die ik vandaag ben.

Een nieuw begin voor een oud werk

De remake van Lost at Dawn is daardoor veel meer geworden dan een technische update. Het is een momentopname van mijn ontwikkeling als kunstenaar. Van HDR naar balans. Van expliciete spanning naar subtiele suggestie. Van een vaststaand verhaal naar een open uitnodiging aan de kijker. Misschien is dat wel de grootste verandering. Niet wat er in het beeld gebeurt, maar hoeveel ruimte er nu overblijft voor de verbeelding van degene die ernaar kijkt.

Olafique: een hommage aan Erwin Olaf

De remake van Lost at Dawn past binnen mijn Olafique-collectie, een serie werken die voortkomt uit mijn bewondering voor het geënsceneerde en verhalende werk van Erwin Olaf. Zijn latere fotografie heeft een grote invloed gehad op mijn ontwikkeling als beeldmaker. Niet omdat ik zijn stijl wil kopiëren, maar omdat zijn werk mij liet zien hoe krachtig suggestie kan zijn.

Waar veel beelden een verhaal vertellen, wist Erwin Olaf juist ruimte te laten voor interpretatie. Zijn foto’s voelen vaak als een stilstaand filmbeeld waarin iets is gebeurd, staat te gebeuren of misschien helemaal niet gebeurt. Die spanning tussen verhaal en verbeelding vormt ook het uitgangspunt van Olafique.

De naam van de collectie is een hommage aan een kunstenaar die mij niet alleen creatief heeft geïnspireerd, maar met wie ik door mijn werk als longfunctieanalist ook een bijzondere persoonlijke verbondenheid voel. Zijn strijd met longemfyseem gaf zijn nalatenschap voor mij nog een extra betekenis.

Kort na zijn overlijden maakte ik het werk Een Verhaal in Geel, waarbij de opbrengsten werden gekoppeld aan steun voor het Longfonds. Sindsdien groeide Olafique uit tot een collectie waarin geënsceneerde fotografie, digitale kunst, sfeer, suggestie en verbeelding samenkomen.

Lost at Dawn een Cinematisch Verhaal in de Scheveningse Haven is verkrijgbaar als print op verschillende materialen en verschillende afmetingen in mijn Werk aan de Muur shop.